دولومیت

     دولومیت

  • کربنات کلسیم منیزیم دار با فرمول شیمیایی CaMg(CO3)کانی یا همان دولومیت جزو کانیهای دسته کربنات کلسیم به شمارمی‌رود. کربنات کلسیمی که حاوی منیزیم بودهMgOو چرب است و از رسوبات عادی دریایی بشمار می‌رود.
  • این کانی دارای وزن مخصوص ۶/۲گرم بر سانتیمتر مکعب، سختی آن ۴ـ۵/۳۳ و دارای جلای شیشه‌ای یا مرواریدی می‌باشد.
  • عناصر تشکیل‌دهنده دولومیت عمدتاً اکسید منیزیم :  (MgO 4-5%) و آهک (CaOO 92%) می‌باشد ولی ممکن است عناصر دیگری چون اکسیدهای آهن، سدیم و پتاسیم نیز در ساختمان آنها یافت شود.
  • کاربرد دولومیت : صنایع ساختمانی (کاشی و سرامیک سازی، شفته ریزی ، شیشه سازی و . . . ) ذوب فلزات به عنوان گداز آور) کشاورزی (به عنوان کود و تنظیم کننده PH مواد مغذی در خاک) تهیه منگنز از آب دریا (کنترل کننده) PH ، تولید اکسید و هیدروکسید منیزیم، صنایع نسوز (آجر شاموتی، سیمان سازی و …) پر کننده در لاستیک، لاکسازی، رنگسازی و … بلورسازی ، ریخته گری ، تصفیه آب
  • ماده معدنی دولومیت در سه جهت رخ کامل دارد. اکثر دولومیت‌ها به رنگ‌های خاکستری مایل به کرم و سفید مایل به خاکستری یافت می‌شوند ولی برخی با رنگ‌های دیگری مانند سفید، زرد، سبز و سیاه هم دیده شده‌اند.
  • دولومیت به صورت لایه‌های عظیم با ضخامت‌های چند ده فوتی یافت می‌شود. آن‌ها حدود ۱۵٪ پوسته زمین را می‌سازند و به مقدار زیاد در تمام نقاط دنیا یافت شده‌اند و به عنوان یکی از اجزاء رایج سنگ‌های رسوبی شناخته می شوند.
  • سنگ دولومیت : دولومیت پخته از پختن سنگ دولومیت در کوره به دست می آید.تفاوت دولومیت پخته با آهک پخته در وجود درصد قابل توجه MgO در ترکیب شیمیایی آن است.سنگ دولومیت به عنوان ماده اولیه برای تولید دولومیت پخته در کوره های آهک پزی کاربرد دارد.

dolomite

  • سنگ های حاوی دولومیت را با همان نام دولومیت یا سنگ آهک دولومیتی می‌شناسند. کانی های کربناته شامل کلسیت، آراگونیت، دولومیت می باشد . شاید هیچ ماده معدنی دیگری، مصارفی را که سنگ آهک و دولومیت دارند، نداشته باشد. سنگهای کربناته به خاطر خواص فیزیکی خود پایه‌های اساسی صنعت مصالح ساختمانی را تشکیل می‌دهند و از بدو تمدن بشری مورد استفاده بوده و در حال حاضر نیز مصارف این سنگها رو به افزایش است. سنگ های کربناته ۵۰٪ مخازن نفت و گاز دنیا و۹۵٪ مخازن نفت و گاز ایران را شامل می شوند. رسوبات کربناته از کلسیت (کم یا پرمنیزیم) و یا آراگونیت و مقداری نیز دولومیت، پیریت و کوارتز، تشکیل شده‌اند.
  • کلسیت و آراگونیت

کلسیت کم منیزیم دارای کمتر از ۴٪ مول MgCO3 و کلسیت پرمنیزیم دارای بیش از ۴٪ مول MgCO3 می باشند.

آراگونیت منیزیم کمی دارد و به جای آن استرانسیوم می تواند جانشین شود. از لحاظ پایداری کلسیت کم منیزیم پایدارتر از کلسیت پرمنیزیم و کلسیت پرمنیزیم پایدارتر از آراگونیت می باشد.

            

صنایع رنگسازی: در صنعت رنگ از پودر میکرونیزه کربنات کلسیم به عنوان پرکننده (فیلر) استفاده می شود. پودر کربنات کلسیم به دلیل خواص توام با سایندگی کم و عامل پایدار کننده PHH در برابر خوردگی و رطوبت مقاومت می کند و بدین خاطر در رنگها و پوششها استفاده می شود. پودرمیکرونیزه کربنات کلسیم به علت قیمت مناسب ، شفافیت و درخشندگی در صنعت تولید رنگ مورد مصرف فراوان دارد و هر چه ذرات پودر میکرونیزه کربنات کلسیم ریز و نرم تر باشد پوشش بهتری به رنگ می دهد

لوله پلیکا : یکی ازمواد اولیه مورد مصرف درصنعت تولید لوله و اتصالات پلی وینیل کلراید (U-PVC)، پودرمیکرونیزه کربنات کلسیم می باشد که گاهی با اسید استئاریک پوشش داده می شود و به عنوان فیلر (پرکننده) استفاده می شود . پودرمیکرونیزه کربنات کلسیم در اندازه ذرات مختلف وجود دارد که هرچه اندازه ذرات ریزتر باشد استحکام و ضربه پذیری بهتر را برای محصول ایجاد می کند. پودرمیکرونیزه کربنات کلسیم را به منظور کاهش قیمت محصول به پی وی سی اضافه می کنند.

پلاستیک و مستربچ : پودرمیکرونیزه کربنات کلسیم به علت خاصیت پائین آوردن میزان جذب روغن (DOP ABSORPTION) ، قیمت مناسب ، سختی کم ، جلوگیری از نرمی و طویل شدن پلاستیک ، مقاومت محصول در مقابل حرارت و درخشندگی خوب در صنایع پلاستیک و مستربچ به عنوان پر کننده (فیلر) کاربرد فراوان دارد.عموما در تولید مستربچ از کربنات کلسیم پوشش دار (کوتد) استفاده می شود .پودرهای کربنات کلسیم کوتد COATED (پوشش دار) خاصیت روانکاری دارند و به صورت لایه ای ضد آب عمل می کنند .کربنات کلسیم به صورت مستربچ در فرآیند تولید قطعات تزریقی مانند قطعات اتوموبیل ، لوازم ساختمانی و بهداشتی ، خانگی ، اداری و در تولید فیلم بادی استفاده می شود.

لاستیک سازی :مهم ترین و متداول ترین پر کننده در صنایع لاستیک ، کربنات کلسیم می باشد که پائین بودن جذب روغن ، پخش سریع و قیمت مناسب از مهم ترین دلایل استفاده آن می باشد.

کاغذ سازی :در این صنعت از کربنات کلسیم به عنوان پر کننده و برای تغییر در نور انعکاسی و شفافیت و درخشندگی کاغذ استفاده می شود.